Maaş Referans Tabloları
4/B Sözleşmeli Personel Hastalık Raporu Kesintisi Hesaplama Programı
Arkadaşlar merhaba,
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında görev yapan sözleşmeli personelin hastalık raporlarında ücret ve geçici iş göremezlik ödeneğinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğinden, uygulamada rapor kesintilerinin doğru hesaplanması önem taşımaktadır.
Öncelikle önemli bir ayrımı belirtmek gerekir:
657 sayılı Kanunun 4/B maddesindeki “4/B sözleşmeli personel” ile 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) kapsamındaki sigortalılık aynı şey değildir.
657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında çalışan sözleşmeli personel, sosyal güvenlik yönünden kural olarak 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalıdır. Dolayısıyla aşağıdaki 90 gün şartı ve geçici iş göremezlik ödeneği hesabı, 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) kapsamındaki sigortalılık hükümleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.
1. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar
06.06.1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 10. maddesinde, hastalık raporları nedeniyle ücretli hastalık izni verilmesi ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin ilgilinin ücretinden düşülmesi düzenlenmiştir.
Madde metnindeki;
“Resmi tabip raporu ile kanıtlanan hastalıklar için yılda 30 günü geçmemek üzere ücretli hastalık izni verilebilir.”
şeklindeki “30 günü geçmemek üzere” ibaresi Danıştay Onikinci Dairesinin 11.03.2013 tarihli ve E:2009/3956, K:2013/1443 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
Söz konusu karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26.10.2015 tarihli ve E:2013/1713, K:2015/3762 sayılı kararıyla onanmış; karar düzeltme istemlerinin de 18.12.2017 tarihli ve E:2016/2276, K:2017/4348 sayılı kararla reddedilmesiyle kesinleşmiştir.
Dolayısıyla eski düzenlemedeki “yılda 30 gün” sınırlaması dikkate alınarak hesaplama yapılmamalıdır.
2. 5510 Sayılı Kanuna Göre Geçici İş Göremezlik Ödeneği
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 18. maddesi kapsamında hastalık nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği uygulanmaktadır.
Hastalık halinde geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabilmek için;
gerekmektedir.
SGK'nın güncel açıklamasında da hastalık halinde geçici iş göremezlik ödeneğinin, iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak üzere ödendiği belirtilmektedir.
3. İlk İki Gün İçin Ödeme Yapılmaması
Hastalık nedeniyle alınan raporlarda geçici iş göremezlik ödeneği ilk iki gün için ödenmez.
Ödeme üçüncü günden başlar.
Örneğin 10 günlük hastalık raporu bulunan ve diğer şartları taşıyan bir personel için SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği 3. günden 10. güne kadar 8 gün üzerinden hesaplanır.
Bu nedenle ücret kesintisi de SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği esas alınarak değerlendirilmelidir.
4. 90 Günlük Prim Şartı Neden Önemli?
Hastalık halinde geçici iş göremezlik ödeneği için rapor başlangıcından önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması gerekir.
Bu nedenle özellikle göreve yeni başlayan 4/B sözleşmeli personel açısından rapor tarihinde 90 günlük şartın bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi önemlidir.
90 günlük prim şartı bulunmuyorsa SGK tarafından hastalık nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği ödenmeyebileceğinden, SGK tarafından fiilen ödenmeyen bir tutarın ücret kesintisine konu edilmesi ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle program hazırlanırken yalnızca rapor gün sayısına bakmak yerine, SGK ödeme şartlarının da dikkate alınması gerekir.
5. Geçici İş Göremezlik Ödeneğinin Hesaplanması
SGK'nın güncel açıklamasına göre hastalık halinde geçici iş göremezlik ödeneği;
oranında uygulanmaktadır.
Dolayısıyla programın yalnızca “rapor günü × günlük ücret” şeklinde basit bir hesaplama yapması yerine, SGK tarafından hesaplanan geçici iş göremezlik ödeneğinin esas alınması daha doğru olacaktır.
6. Programın Çalışma Mantığı
Hazırlamış olduğumuz programın amacı, 4/B sözleşmeli personelin hastalık raporu nedeniyle oluşabilecek geçici iş göremezlik ödeneği kaynaklı ücret kesintisinin hesaplanmasına yardımcı olmaktır.
Programda;
gibi bilgiler dikkate alınarak hesaplama yapılabilir.
Burada özellikle vurgulamak gerekir:
Program, mevzuat hükümlerine göre hesaplama yapılmasına yardımcı olan bir hesaplama ve kontrol aracıdır. SGK tarafından fiilen hesaplanan/ödenen geçici iş göremezlik tutarı ile gerektiğinde karşılaştırma yapılması uygun olacaktır.
7. Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Nokta
4/B sözleşmeli personelin SGK yönünden 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalı olduğu unutulmamalıdır.
Bu nedenle;
657/4-B = sözleşmeli personel statüsü
5510/4-1(a) = sosyal güvenlik statüsü
şeklindeki ayrımın yapılması önemlidir.
Ayrıca hastalık raporlarında geçici iş göremezlik ödeneğinin ilk iki gün için ödenmemesi ve üçüncü günden itibaren başlaması nedeniyle, “10 günlük rapor = 10 günlük SGK ödemesi” şeklinde doğrudan bir hesaplama yapılmamalıdır.
Sonuç
Bu programı hazırlarken temel aldığımız hususlar;
Bu hükümler ve uygulama dikkate alınarak hazırlanan 4/B Sözleşmeli Personel Hastalık Raporu Kesintisi Hesaplama Programını aşağıda/ekte paylaşıyorum.
Kolay gelsin.
Arkadaşlar merhaba,
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında görev yapan sözleşmeli personelin hastalık raporlarında ücret ve geçici iş göremezlik ödeneğinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğinden, uygulamada rapor kesintilerinin doğru hesaplanması önem taşımaktadır.
Öncelikle önemli bir ayrımı belirtmek gerekir:
657 sayılı Kanunun 4/B maddesindeki “4/B sözleşmeli personel” ile 5510 sayılı Kanunun 4/1-(b) kapsamındaki sigortalılık aynı şey değildir.
657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında çalışan sözleşmeli personel, sosyal güvenlik yönünden kural olarak 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalıdır. Dolayısıyla aşağıdaki 90 gün şartı ve geçici iş göremezlik ödeneği hesabı, 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) kapsamındaki sigortalılık hükümleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.
1. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar
06.06.1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 10. maddesinde, hastalık raporları nedeniyle ücretli hastalık izni verilmesi ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin ilgilinin ücretinden düşülmesi düzenlenmiştir.
Madde metnindeki;
“Resmi tabip raporu ile kanıtlanan hastalıklar için yılda 30 günü geçmemek üzere ücretli hastalık izni verilebilir.”
şeklindeki “30 günü geçmemek üzere” ibaresi Danıştay Onikinci Dairesinin 11.03.2013 tarihli ve E:2009/3956, K:2013/1443 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
Söz konusu karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 26.10.2015 tarihli ve E:2013/1713, K:2015/3762 sayılı kararıyla onanmış; karar düzeltme istemlerinin de 18.12.2017 tarihli ve E:2016/2276, K:2017/4348 sayılı kararla reddedilmesiyle kesinleşmiştir.
Dolayısıyla eski düzenlemedeki “yılda 30 gün” sınırlaması dikkate alınarak hesaplama yapılmamalıdır.
2. 5510 Sayılı Kanuna Göre Geçici İş Göremezlik Ödeneği
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 18. maddesi kapsamında hastalık nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği uygulanmaktadır.
Hastalık halinde geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanabilmek için;
- İstirahatın başladığı tarihte sigortalılık niteliğinin devam etmesi,
- İş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması,
- Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurullarından rapor alınmış olması
gerekmektedir.
SGK'nın güncel açıklamasında da hastalık halinde geçici iş göremezlik ödeneğinin, iş göremezliğin üçüncü gününden başlamak üzere ödendiği belirtilmektedir.
3. İlk İki Gün İçin Ödeme Yapılmaması
Hastalık nedeniyle alınan raporlarda geçici iş göremezlik ödeneği ilk iki gün için ödenmez.
Ödeme üçüncü günden başlar.
Örneğin 10 günlük hastalık raporu bulunan ve diğer şartları taşıyan bir personel için SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği 3. günden 10. güne kadar 8 gün üzerinden hesaplanır.
Bu nedenle ücret kesintisi de SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği esas alınarak değerlendirilmelidir.
4. 90 Günlük Prim Şartı Neden Önemli?
Hastalık halinde geçici iş göremezlik ödeneği için rapor başlangıcından önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması gerekir.
Bu nedenle özellikle göreve yeni başlayan 4/B sözleşmeli personel açısından rapor tarihinde 90 günlük şartın bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi önemlidir.
90 günlük prim şartı bulunmuyorsa SGK tarafından hastalık nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği ödenmeyebileceğinden, SGK tarafından fiilen ödenmeyen bir tutarın ücret kesintisine konu edilmesi ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle program hazırlanırken yalnızca rapor gün sayısına bakmak yerine, SGK ödeme şartlarının da dikkate alınması gerekir.
5. Geçici İş Göremezlik Ödeneğinin Hesaplanması
SGK'nın güncel açıklamasına göre hastalık halinde geçici iş göremezlik ödeneği;
- Yatarak tedavilerde günlük kazancın yarısı,
- Ayaktan tedavilerde günlük kazancın üçte ikisi
oranında uygulanmaktadır.
Dolayısıyla programın yalnızca “rapor günü × günlük ücret” şeklinde basit bir hesaplama yapması yerine, SGK tarafından hesaplanan geçici iş göremezlik ödeneğinin esas alınması daha doğru olacaktır.
6. Programın Çalışma Mantığı
Hazırlamış olduğumuz programın amacı, 4/B sözleşmeli personelin hastalık raporu nedeniyle oluşabilecek geçici iş göremezlik ödeneği kaynaklı ücret kesintisinin hesaplanmasına yardımcı olmaktır.
Programda;
- Personelin rapor başlangıç tarihi,
- Rapor bitiş tarihi,
- Toplam rapor günü,
- Yatarak / ayaktan tedavi bilgisi,
- Son bir yıldaki kısa vadeli prim gün sayısı,
- SGK tarafından ödenecek gün sayısı,
- SGK geçici iş göremezlik ödeneği,
- Ücretten yapılacak kesinti
gibi bilgiler dikkate alınarak hesaplama yapılabilir.
Burada özellikle vurgulamak gerekir:
Program, mevzuat hükümlerine göre hesaplama yapılmasına yardımcı olan bir hesaplama ve kontrol aracıdır. SGK tarafından fiilen hesaplanan/ödenen geçici iş göremezlik tutarı ile gerektiğinde karşılaştırma yapılması uygun olacaktır.
7. Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Nokta
4/B sözleşmeli personelin SGK yönünden 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalı olduğu unutulmamalıdır.
Bu nedenle;
657/4-B = sözleşmeli personel statüsü
5510/4-1(a) = sosyal güvenlik statüsü
şeklindeki ayrımın yapılması önemlidir.
Ayrıca hastalık raporlarında geçici iş göremezlik ödeneğinin ilk iki gün için ödenmemesi ve üçüncü günden itibaren başlaması nedeniyle, “10 günlük rapor = 10 günlük SGK ödemesi” şeklinde doğrudan bir hesaplama yapılmamalıdır.
Sonuç
Bu programı hazırlarken temel aldığımız hususlar;
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi,
- Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların hastalık iznine ilişkin hükümleri,
- 5510 sayılı Kanunun geçici iş göremezlik ödeneğine ilişkin 18. maddesi,
- Danıştay'ın hastalık iznindeki 30 günlük sınırlamayı kaldıran kararları,
- SGK'nın geçici iş göremezlik ödeneğine ilişkin güncel açıklamalarıdır.
Bu hükümler ve uygulama dikkate alınarak hazırlanan 4/B Sözleşmeli Personel Hastalık Raporu Kesintisi Hesaplama Programını aşağıda/ekte paylaşıyorum.
Kolay gelsin.
