4/B Sözleşmeli Öğretmen Ek Ders Hesaplama Bordrosu 20260105

4/B Sözleşmeli Öğretmen Ek Ders Ücreti Hesaplama Bordrosu

---

PROGRAMIN AMACI

4/B kapsamında görev yapan sözleşmeli öğretmenlerin ek ders ücretlerinin hesaplanması ve bordrolandırılması amacıyla hazırlanmış hesaplama bordrosudur.

Programda sözleşmeli öğretmenlerin ek ders ücretleri; fiilen yapılan ders ve ek ders görevleri, ek ders türü, gösterge rakamı, aylık katsayı, SGK kesintileri, gelir vergisi ve damga vergisi gibi unsurlar dikkate alınarak hesaplanabilir.

Özellikle sözleşmeli öğretmenlerin ek ders ücretlerinde SGK prim kesintisinin bulunması, kadrolu öğretmen ek ders hesaplamalarından ayrılan önemli hususlardan biridir.

---

1. 657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNU

Madde 4/B – Sözleşmeli Personel

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi, sözleşmeli personelin istihdam esaslarını düzenlemektedir.

Sözleşmeli öğretmenlerin mali ve sosyal haklarının değerlendirilmesinde öncelikle personelin 4/B kapsamında sözleşmeli personel olduğu dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle ek ders bordrosunda kadrolu öğretmen ile sözleşmeli öğretmenin kesinti ve prim yönünden aynı şekilde değerlendirilmemesi önem taşımaktadır.

Madde 176 – Ders ve Konferans Ücretleri

657 sayılı Kanunun 176'ncı maddesi ek ders ücretinin hesaplanmasındaki temel hükümlerden biridir.

Buna göre;

• Gündüz öğretimi için 140 gösterge,

• Örgün ve yaygın eğitim kurumlarında yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat 18.00'den sonra başlayan öğretim faaliyetleri için 150 gösterge

rakamının aylık katsayı ile çarpılması suretiyle ek ders ücretinin brüt tutarı belirlenmektedir.

Dolayısıyla ek ders hesabında yalnızca “saat × ek ders ücreti” şeklinde işlem yapmak yerine, ilgili ek dersin hangi gösterge üzerinden hesaplanacağının da belirlenmesi gerekir.

---

2. MEB DERS VE EK DERS KARARI

Ek dersin hangi görev karşılığında ve kaç saat ödeneceğinin belirlenmesinde;

Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar

temel düzenlemedir.

Söz konusu Karar, 01.12.2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe girmiş ve zaman içerisinde çeşitli düzenlemelerle değiştirilmiştir.

Bu düzenleme kapsamında öğretmenlerin;

Aylık karşılığı ders görevleri

Ek ders görevleri

Ders dışı hazırlık ve planlama görevleri

Nöbet görevleri

Eğitim ve öğretime destek amacıyla verilen diğer ek ders görevleri

gibi faaliyetleri için ek ders ücreti ödenmesine ilişkin esaslar belirlenmektedir.

---

3. SÖZLEŞMELİ ÖĞRETMENİN EK DERS HESABINDA ÖNEMLİ NOKTA

Sözleşmeli öğretmenler de MEB'e bağlı eğitim kurumlarında görev yaptıkları ek ders görevleri bakımından ilgili MEB Ek Ders Kararı hükümlerinden yararlanırlar.

Ancak sözleşmeli öğretmenin bordrosunda SGK prim kesintisi bulunması, hesaplamanın kadrolu öğretmen bordrosundan farklılaşmasına neden olabilir.

Bu nedenle;

Brüt Ek Ders Ücreti
→ SGK kesintisi
→ Gelir vergisi
→ Damga vergisi
→ Net Ek Ders Ücreti

şeklindeki hesaplama zincirinin doğru kurulması gerekir.

---

4. EK DERS ÜCRETİ HESAPLAMA MANTIĞI

Temel hesaplama;

Ek Ders Brüt Tutarı = Gösterge Rakamı × Aylık Katsayı × Ek Ders Saati

şeklinde oluşturulur.

Gündüz öğretimi:

140 × aylık katsayı

Gece, hafta sonu ve ilgili tatil dönemlerindeki öğretim faaliyetleri:

150 × aylık katsayı

üzerinden hesaplama yapılır.

Ancak ek dersin türüne göre artırımlı ödeme uygulanabilen durumlar ayrıca değerlendirilmelidir.

---

5. SÖZLEŞMELİ ÖĞRETMENDE SGK KESİNTİSİ

Programın en önemli özelliklerinden biri, sözleşmeli öğretmenin ek ders ücretinin bordrolaştırılmasında SGK prim kesintisinin dikkate alınmasıdır.

Sözleşmeli öğretmenlerin ek ders ödemelerinde SGK yönünden farklı uygulama bulunması nedeniyle, ek ders hesabında brüt tutarın doğrudan net ücret olarak kabul edilmemesi gerekir.

Bu nedenle kadrolu öğretmenin ek ders bordrosu ile 4/B sözleşmeli öğretmenin ek ders bordrosu aynı hesaplama mantığıyla değerlendirilmemelidir.

---

6. VERGİ VE KESİNTİLER

Ek ders bordrosunda brüt tutar üzerinden uygulanacak kesintilerin doğru hesaplanması gerekir.

Başlıca;

• SGK primleri

• Gelir vergisi

• Damga vergisi

hesaplamada dikkate alınmaktadır.

Gelir vergisi yönünden ise personelin kümülatif gelir vergisi matrahı ve ilgili dönemde tabi olduğu vergi oranı dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle aynı sayıda ek ders saati bulunan iki personelin, vergi matrahları farklı olduğu için net ödemeleri aynı olmayabilir.

---

7. ARTIRIMLI EK DERS ÖDEMELERİ

Ek ders mevzuatında bazı görev ve eğitim faaliyetleri için artırımlı ek ders ücreti uygulanabilmektedir.

Özellikle;

Özel eğitim kapsamındaki dersler

Hafta sonu ve gece öğretimi

Destekleme ve Yetiştirme Kursları (DYK)

İlgili mevzuat kapsamında artırımlı ödenen diğer ek dersler

ayrıca değerlendirilmelidir.

657 sayılı Kanunun 176'ncı maddesi özel eğitime muhtaç öğrencilerin eğitim gördüğü kurumlarda görev yapan öğretmen ve yöneticiler ile bu öğrencilere yönelik özel sınıflarda görev yapanlar için ek ders ücretinin %25 fazlasıyla ödenmesini düzenlemektedir.

---

8. NÖBET VE DİĞER EK DERS GÖREVLERİ

Öğretmenlerin yalnızca fiilen okuttukları dersler değil, mevzuat kapsamında ek ders görevi sayılan bazı görevleri de ek ders bordrosuna konu olabilir.

Bunlar arasında;

• Nöbet görevi

• Hazırlık ve planlama

• Rehberlik ve benzeri görevler

• Kurs ve diğer eğitim faaliyetleri

gibi görevler, ilgili mevzuattaki şartları taşıması halinde ayrıca değerlendirilir.

Bu nedenle puantaj hazırlanırken görevin gerçekten yapılıp yapılmadığı ve ilgili ay için ek ders ödeme şartlarının oluşup oluşmadığı kontrol edilmelidir.

---

9. MUTEMETLİK AÇISINDAN KONTROL LİSTESİ

• Personelin 4/B sözleşmeli statüsünü kontrol edin.
• İlgili ayın aylık katsayısını kontrol edin.
• Ek dersin gündüz/gece/hafta sonu niteliğini belirleyin.
• Fiilen yapılan ek ders saatlerini puantajla karşılaştırın.
• Nöbet ve diğer ek ders görevlerini ayrıca kontrol edin.
• Varsa artırımlı ek ders oranlarını kontrol edin.
• SGK prim kesintisini kontrol edin.
• Kümülatif gelir vergisi matrahını ve vergi dilimini kontrol edin.
• Damga vergisi hesabını kontrol edin.
• Bordro sonucunu ödeme öncesinde KBS ve kurum kayıtlarıyla karşılaştırın.

---

ÖNEMLİ MUTEMET NOTU

Ek ders hesaplama programları hesaplama ve kontrol aracı olarak kullanılmalıdır.

Özellikle sözleşmeli öğretmenlerde;

Statü + ek ders görevi + puantaj + gösterge + katsayı + SGK + vergi + damga vergisi

unsurlarının tamamı birlikte değerlendirilmelidir.

Mevzuatta yapılan yeni bir değişiklik veya toplu sözleşme hükmü ek ders hesabını etkileyebileceğinden, ödeme öncesinde ilgili dönemde yürürlükte bulunan mevzuatın ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

---

KISACA PROGRAM

4/B Sözleşmeli Öğretmen Ek Ders Ücreti Hesaplama Bordrosu; sözleşmeli öğretmenlerin fiilen yaptıkları ek ders, nöbet ve diğer ek ders görevlerinden doğan ücretlerini; 657 sayılı Kanun, MEB Ek Ders Kararı ve ilgili vergi/SGK hükümleri çerçevesinde hesaplamak ve bordrolaştırmak amacıyla hazırlanmış yardımcı bir hesaplama aracıdır.

Özellikle sözleşmeli öğretmenlerin ek derslerinde SGK kesintisinin bulunması nedeniyle kadrolu öğretmen hesaplamalarından ayrılan yönleri dikkate alınarak kullanılmalıdır.

Temel mevzuat:

• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu – Madde 4/B ve 176

• MEB Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar – 2006/11350

• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu

• İlgili toplu sözleşme ve dönemsel düzenlemeler

Hesaplama sonucunu ödeme işlemine almadan önce ilgili ayın mevzuatı ve kurum kayıtları ile mutlaka kontrol ediniz.