Sabit ek ödemelerin Genel Bütçeden ödenmeye başlaması sonrasında EKOBS içerisinde bulunan Sabit Ek Ödeme hesaplama modüllerinin kapatılmasıyla birlikte, özellikle terfi nedeniyle geçmiş dönemlere ait sabit ek ödeme farklarının hesaplanmasında önemli bir ihtiyaç ortaya çıkmıştır.
KBS tarafında da 375 sayılı KHK kapsamındaki sabit ek ödeme ile Döner Sermaye Sabit Ek Ödeme (DSSÖ) için geçmişe dönük terfi farkı hesabına yönelik ayrı bir hesaplama modülünün bulunmaması nedeniyle hazırlanmış bu program, personelin geçmiş dönemlere ait terfi kaynaklı sabit ek ödeme farklarını hesaplamak amacıyla kullanılmaktadır.
Program sayfasındaki açıklamaya göre temel amaç; personelin geçmişe dönük sabit ek ödeme terfi farkını hesaplayabilmektir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 9 uncu maddesi, kamu personeline kadro ve görev unvanları itibarıyla belirlenen oranlar üzerinden yapılan ek ödemenin temel hukuki dayanaklarından biridir.
Ek ödeme hesabında;
• Personelin kadro/görev unvanı,
• Derece ve kademesi,
• Ek gösterge,
• En yüksek Devlet memuru aylığına ilişkin tutar,
• İlgili dönemde geçerli ek ödeme oranları
gibi unsurlar önem taşımaktadır.
375 sayılı KHK Ek 9'un getirdiği sistemin amacı, kamu personelinin mali haklarında kurumsal ek ödemelerden kaynaklanan farklılıkların azaltılması ve belirli kadro/görev unvanları için ortak bir ek ödeme sistemi oluşturulmasıdır. TBMM'nin madde gerekçelerinde de Ek 9 ile yeni bir ek ödeme sisteminin getirildiği açıkça belirtilmektedir.
Sağlık Bakanlığına bağlı döner sermayeli sağlık kuruluşlarında görev yapan personel açısından 209 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ayrıca önem taşımaktadır.
Danıştay kararlarında da 209 sayılı Kanun kapsamında yapılan döner sermaye ek ödemesi ile 375 sayılı KHK Ek 9 kapsamında belirlenen sabit ek ödeme tutarı arasındaki hukuki ilişki açıkça ele alınmıştır.
Bu nedenle sağlık tesislerinde görev yapan personelin sabit ek ödeme ve döner sermaye ödemeleri değerlendirilirken 375 KHK Ek 9 ile 209 sayılı Kanun hükümlerinin birlikte dikkate alınması gerekir.
Personelin;
• Derece/kademe ilerlemesi,
• Ek gösterge değişikliği,
• Unvan veya görev değişikliği,
• Ek ödeme oranını etkileyen başka bir değişiklik
nedeniyle sabit ek ödeme tutarı değişebilmektedir.
Ancak terfi işlemi maaş hesabına sonradan işlendiğinde, önceki aylarda ödenmiş bulunan sabit ek ödeme tutarlarının da yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
İşte bu noktada;
Eski ödenen sabit ek ödeme
Terfi sonrası hak edilen sabit ek ödeme
=====================================================================
Geçmiş dönem terfi farkı
şeklinde ortaya çıkan farkın dönem dönem hesaplanması gerekir.
Sağlık Bakanlığına bağlı döner sermayeli sağlık kuruluşlarında sabit ek ödeme ile döner sermaye ek ödemesi birbirinden tamamen bağımsız kavramlar olarak değerlendirilmemelidir.
Danıştay kararlarında, 375 sayılı KHK Ek 9 kapsamında belirlenen sabit ek ödeme tutarının, 209 sayılı Kanun kapsamındaki döner sermaye ek ödeme sisteminde de belirli durumlarda asgari tutarın belirlenmesinde dikkate alındığı belirtilmektedir.
Bu nedenle terfi nedeniyle sabit ek ödeme tutarında meydana gelen değişiklik, personelin geçmiş dönem hesaplarının kontrol edilmesini gerektirebilir.
Programın temel kullanım alanı terfi farkının geriye dönük hesaplanmasıdır.
Mutemet açısından özellikle;
- Terfi tarihi
- Terfi öncesi derece/kademe bilgileri
- Terfi sonrası derece/kademe bilgileri
- Ek gösterge değişiklikleri
- İlgili dönem katsayıları
- Ek ödeme oranları
- Önceden ödenen sabit ek ödeme
- Terfi sonrasında hak edilen sabit ek ödeme
- Varsa döner sermaye sabit ek ödeme tutarları
- Vergi ve diğer kesintiler
kontrol edilerek geçmiş dönem farkının ortaya çıkarılması sağlanabilir.
Terfi farkı hesabında yalnızca bugünkü katsayıyla hesaplama yapılması doğru sonuç vermeyebilir.
Her dönem kendi katsayısı, ek ödeme oranı ve personelin o dönemdeki derece/kademe ve diğer ödeme bilgileri üzerinden değerlendirilmelidir.
Özellikle geçmişe dönük hesaplamalarda;
ayrıntılı şekilde kontrol edilmelidir.
Personelin terfisi geçmiş bir tarihten itibaren geçerli olduğu halde sabit ek ödeme yeni derece/kademeye göre zamanında güncellenmemişse geçmiş dönem farkının hesaplanmasında kullanılabilir.
Daha önce ödenmiş sabit ek ödeme tutarlarının yeniden kontrol edilmesinde yardımcı hesaplama aracı olarak kullanılabilir.
Mutemetlik, maaş kontrolü veya kurum içi denetim sırasında geçmiş dönem sabit ek ödeme tutarlarının karşılaştırılmasında kullanılabilir.
Hesaplanan farkın personele ödenmesi veya daha önce fazla/eksik ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti açısından yardımcı hesaplama yapılabilir.
EKOBS tarafında sabit ek ödeme hesaplama modüllerinin kaldırılmasıyla birlikte bazı personel gruplarında sabit ek ödeme hesaplarının manuel olarak yapılması gereken durumlar ortaya çıkmıştır.
Programın geliştiricisi tarafından da özellikle;
• Maaşları KBS'den yapılmayan 4924 kapsamındaki personel,
• Yarı zamanlı çalışanlar,
• Maaşları döner sermaye bütçesinden ödenmesine rağmen sabit ek ödemeleri Genel Bütçeden ödenen personel
gibi farklı uygulamalara sahip personel gruplarında hesaplama ihtiyacının devam ettiği belirtilmektedir.
Bu nedenle program, sadece tek tip maaş hesabı için değil, sağlık tesislerinde karşılaşılabilen farklı ödeme yapılarının kontrolünde yardımcı araç olarak değerlendirilebilir.
375 sayılı KHK ve Döner Sermaye Sabit Ek Ödeme kapsamında personelin terfi nedeniyle geçmiş dönemlerde hak ettiği sabit ek ödeme farklarını hesaplamak amacıyla hazırlanmış yardımcı hesaplama programıdır.
Özellikle terfinin geçmiş tarihli olması, sabit ek ödemenin sonradan güncellenmesi veya geçmiş dönem ödemelerinin yeniden kontrol edilmesi gereken durumlarda mutemet için pratik bir hesaplama imkânı sunmaktadır.
[/writing]
Programın kendi sayfasındaki güncel açıklama da özellikle **“geçmişe dönük sabit ek ödeme terfi farkı”** ihtiyacına odaklanıyor; yani başlığı ve açıklamayı bu ana işlev etrafında tuttum.
Maaş Referans Tabloları