4/B SÖZLEŞMELİ PERSONEL MAAŞ HESAPLAMA PROGRAMI
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında görev yapan sözleşmeli personelin maaşlarını hesaplamak amacıyla hazırlanmış 1000 kişilik kapsamlı bir maaş hesaplama programıdır.
Program; sözleşmeli personelin aylık maaşlarının yanı sıra kıst maaş, 14 günlük fark maaşı, SGK primleri, vergi kesintileri, sendika kesintileri ve çeşitli kesintiler gibi maaş işlemlerinin hesaplanması ve kontrol edilmesine yardımcı olacak şekilde geliştirilmiştir.
PROGRAMIN ÖNE ÇIKAN ÖZELLİKLERİ
MEVZUAT DAYANAĞI
4/B sözleşmeli personel istihdamının temel dayanağı 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasıdır.
657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında kamu hizmetlerinde sözleşmeli personel istihdam edilebilmekte; bu personelin çalışma şartları, ücretleri ve diğer mali haklarına ilişkin esaslar ilgili mevzuat ve sözleşme hükümleri çerçevesinde belirlenmektedir.
4/B sözleşmeli personel açısından temel düzenlemelerden biri de 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ve bu Esaslarda yapılan değişikliklerdir. Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemelerde söz konusu Esasların 657 sayılı Kanunun 4/B maddesine dayanılarak yürürlüğe konulduğu açıkça görülmektedir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ise sözleşmeli personelin sosyal güvenlik yönünden hangi statüde sigortalı olacağını belirleyen temel mevzuatlardan biridir.
Burada önemli bir ayrıntı bulunmaktadır:
4/B ifadesi, tek başına 5510 sayılı Kanundaki 4/1-a veya 4/1-c statüsünü ifade etmez.
657 sayılı Kanunun 4/B maddesine göre görev yapan personelin sosyal güvenlik statüsü, personelin durumuna ve ilgili mevzuata göre ayrıca değerlendirilmelidir. SGK'nın açıklamalarında da kamu personelinin 5510 sayılı Kanunun 4/1-c kapsamında olup olmadığına ilişkin ayrımlar ayrıca düzenlenmektedir.
MAAŞ HESAPLAMA MANTIĞI
4/B sözleşmeli personel maaşı hesaplanırken yalnızca sözleşme ücretinin dikkate alınması yeterli değildir.
Personelin;
birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle 4/B maaş hesabı, kadrolu memur maaş hesabından farklı olarak sözleşme ücreti ve sözleşmeli personelin tabi olduğu özel düzenlemeler dikkate alınarak yapılmalıdır.
KIST MAAŞ VE 14 GÜNLÜK FARK HESABI
Programın önemli kullanım alanlarından biri de kıst maaş ve 14 günlük fark hesaplamalarıdır.
Ay içerisinde göreve başlayan veya görevinden ayrılan personelin tam aylık yerine çalıştığı süreye karşılık gelen ücretinin hesaplanması gerektiğinde kıst hesaplama yapılması gerekir.
Ayrıca katsayı veya sözleşme ücretlerinde meydana gelen değişikliklerin geçmiş döneme uygulanması sonucunda oluşan farklar için 14 günlük fark maaşı hesabı yapılabilmektedir.
Programın güncelleme geçmişinde kıst hesaplamalarda PEK farkı formüllerinin ve 14 günlük fark hesaplamalarında İlave Ek Ödeme ile Toplu Sözleşme İkramiyesi formüllerinin ayrıca güncellendiği belirtilmektedir.
SGK VE PEK HESAPLAMALARI
4/B personel maaşında SGK hesabı, personelin sosyal güvenlik statüsünün doğru belirlenmesine bağlıdır.
Özellikle kıst maaşlarda prime esas kazanç tutarının da aynı dönemle uyumlu şekilde hesaplanması gerekir.
Programın 12.06.2025 tarihli güncellemesinde SGK'nın 2025/2 sayılı Genelgesi doğrultusunda güncelleme yapılmış ve kıst hesaplamadaki PEK fark formülleri yenilenmiştir.
Bu nedenle geçmiş tarihli hesaplamalarda güncel katsayı veya güncel SGK parametrelerinin doğrudan kullanılması yerine, hesabın ait olduğu dönem için geçerli parametrelerin esas alınması gerekir.
VERGİ VE KESİNTİLER
4/B sözleşmeli personelin net maaşına ulaşılırken brüt ücret üzerinden uygulanması gereken vergi ve sosyal güvenlik kesintilerinin doğru şekilde hesaplanması gerekir.
Bunun yanında programın güncelleme geçmişinde;
gibi farklı kesinti kalemlerinin de programa dahil edildiği görülmektedir.
Özellikle 14 günlük fark ödemelerinde sendika aidatı konusunda da program güncellenmiş ve KBS uygulamasına paralel olarak fark maaşlardan sendika aidatı kesilmesine yönelik düzenleme yapılmıştır.
MUTEMETLİK AÇISINDAN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
PROGRAM GÜNCELLEME GEÇMİŞİ
Programın sayfasındaki güncelleme geçmişinde;
yer almaktadır.
KISACASI
4/B Sözleşmeli Personel Maaş Hesaplama Programı (1000 Kişilik);
✔ 4/B sözleşmeli personelin aylık maaşlarını,
✔ kıst maaşlarını,
✔ 14 günlük fark maaşlarını,
✔ SGK ve PEK hesaplamalarını,
✔ vergi ve diğer kesintilerini,
✔ sendika aidatlarını,
✔ İLKSAN, İKRAZ, OYAK ve POLSAN gibi kesintileri
hesaplama ve kontrol amacıyla kullanılabilecek, 1000 kişilik kapsamlı bir maaş hesaplama programıdır.
Özellikle 4/B personelin yoğun olduğu kurumlarda toplu maaş hesabı, kıst maaş ve fark maaşı kontrollerinde mutemetlik işlemlerini önemli ölçüde kolaylaştıracak şekilde hazırlanmıştır.
Not: Maaş hesaplama programlarında, hesaplamanın ait olduğu dönemin mevzuatı ve parametreleri mutlaka kontrol edilmelidir. Programın üreticisi de hesaplama sonuçlarının kullanılmadan önce kullanıcı tarafından kontrol edilmesi gerektiğini özellikle belirtmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında görev yapan sözleşmeli personelin maaşlarını hesaplamak amacıyla hazırlanmış 1000 kişilik kapsamlı bir maaş hesaplama programıdır.
Program; sözleşmeli personelin aylık maaşlarının yanı sıra kıst maaş, 14 günlük fark maaşı, SGK primleri, vergi kesintileri, sendika kesintileri ve çeşitli kesintiler gibi maaş işlemlerinin hesaplanması ve kontrol edilmesine yardımcı olacak şekilde geliştirilmiştir.
4/B sözleşmeli personel istihdamının temel dayanağı 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasıdır.
657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında kamu hizmetlerinde sözleşmeli personel istihdam edilebilmekte; bu personelin çalışma şartları, ücretleri ve diğer mali haklarına ilişkin esaslar ilgili mevzuat ve sözleşme hükümleri çerçevesinde belirlenmektedir.
4/B sözleşmeli personel açısından temel düzenlemelerden biri de 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ve bu Esaslarda yapılan değişikliklerdir. Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemelerde söz konusu Esasların 657 sayılı Kanunun 4/B maddesine dayanılarak yürürlüğe konulduğu açıkça görülmektedir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ise sözleşmeli personelin sosyal güvenlik yönünden hangi statüde sigortalı olacağını belirleyen temel mevzuatlardan biridir.
Burada önemli bir ayrıntı bulunmaktadır:
4/B ifadesi, tek başına 5510 sayılı Kanundaki 4/1-a veya 4/1-c statüsünü ifade etmez.
657 sayılı Kanunun 4/B maddesine göre görev yapan personelin sosyal güvenlik statüsü, personelin durumuna ve ilgili mevzuata göre ayrıca değerlendirilmelidir. SGK'nın açıklamalarında da kamu personelinin 5510 sayılı Kanunun 4/1-c kapsamında olup olmadığına ilişkin ayrımlar ayrıca düzenlenmektedir.
4/B sözleşmeli personel maaşı hesaplanırken yalnızca sözleşme ücretinin dikkate alınması yeterli değildir.
Personelin;
- Unvanı ve pozisyonu,
- Sözleşme ücreti,
- Ek ödeme ve diğer mali hakları,
- Sosyal güvenlik statüsü,
- Prime esas kazanç unsurları,
- Gelir vergisi matrahı,
- Damga vergisi,
- Sendika kesintileri,
- Varsa diğer kişi ve kurum kesintileri,
- Kıst çalışma veya eksik gün durumu
birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle 4/B maaş hesabı, kadrolu memur maaş hesabından farklı olarak sözleşme ücreti ve sözleşmeli personelin tabi olduğu özel düzenlemeler dikkate alınarak yapılmalıdır.
Programın önemli kullanım alanlarından biri de kıst maaş ve 14 günlük fark hesaplamalarıdır.
Ay içerisinde göreve başlayan veya görevinden ayrılan personelin tam aylık yerine çalıştığı süreye karşılık gelen ücretinin hesaplanması gerektiğinde kıst hesaplama yapılması gerekir.
Ayrıca katsayı veya sözleşme ücretlerinde meydana gelen değişikliklerin geçmiş döneme uygulanması sonucunda oluşan farklar için 14 günlük fark maaşı hesabı yapılabilmektedir.
Programın güncelleme geçmişinde kıst hesaplamalarda PEK farkı formüllerinin ve 14 günlük fark hesaplamalarında İlave Ek Ödeme ile Toplu Sözleşme İkramiyesi formüllerinin ayrıca güncellendiği belirtilmektedir.
4/B personel maaşında SGK hesabı, personelin sosyal güvenlik statüsünün doğru belirlenmesine bağlıdır.
Özellikle kıst maaşlarda prime esas kazanç tutarının da aynı dönemle uyumlu şekilde hesaplanması gerekir.
Programın 12.06.2025 tarihli güncellemesinde SGK'nın 2025/2 sayılı Genelgesi doğrultusunda güncelleme yapılmış ve kıst hesaplamadaki PEK fark formülleri yenilenmiştir.
Bu nedenle geçmiş tarihli hesaplamalarda güncel katsayı veya güncel SGK parametrelerinin doğrudan kullanılması yerine, hesabın ait olduğu dönem için geçerli parametrelerin esas alınması gerekir.
4/B sözleşmeli personelin net maaşına ulaşılırken brüt ücret üzerinden uygulanması gereken vergi ve sosyal güvenlik kesintilerinin doğru şekilde hesaplanması gerekir.
Bunun yanında programın güncelleme geçmişinde;
- Sendika aidatı,
- İLKSAN,
- İKRAZ,
- OYAK,
- POLSAN
gibi farklı kesinti kalemlerinin de programa dahil edildiği görülmektedir.
Özellikle 14 günlük fark ödemelerinde sendika aidatı konusunda da program güncellenmiş ve KBS uygulamasına paralel olarak fark maaşlardan sendika aidatı kesilmesine yönelik düzenleme yapılmıştır.
Programın sayfasındaki güncelleme geçmişinde;
- 12.06.2025: SGK 2025/2 Genelgesi doğrultusunda güncelleme ve kıst hesaplamada PEK fark formüllerinin yenilenmesi,
- 06.01.2025: Katsayıların güncellenmesi,
- 06.09.2024: Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Payının ve sendika ödeneği oranının güncellenmesi,
- 18.07.2024: 14 günlük farklarda İlave Ek Ödeme ve Toplu Sözleşme İkramiyesi formüllerinin düzeltilmesi,
- 09.05.2024: İLKSAN, İKRAZ, OYAK ve POLSAN gibi kesintilerin eklenmesi,
- 19.01.2024: 14 günlük farklardan sendika aidatı kesilmesine yönelik güncelleme,
- 15.01.2024: Katsayıların güncellenmesi
yer almaktadır.
4/B Sözleşmeli Personel Maaş Hesaplama Programı (1000 Kişilik);
✔ 4/B sözleşmeli personelin aylık maaşlarını,
✔ kıst maaşlarını,
✔ 14 günlük fark maaşlarını,
✔ SGK ve PEK hesaplamalarını,
✔ vergi ve diğer kesintilerini,
✔ sendika aidatlarını,
✔ İLKSAN, İKRAZ, OYAK ve POLSAN gibi kesintileri
hesaplama ve kontrol amacıyla kullanılabilecek, 1000 kişilik kapsamlı bir maaş hesaplama programıdır.
Özellikle 4/B personelin yoğun olduğu kurumlarda toplu maaş hesabı, kıst maaş ve fark maaşı kontrollerinde mutemetlik işlemlerini önemli ölçüde kolaylaştıracak şekilde hazırlanmıştır.
Not: Maaş hesaplama programlarında, hesaplamanın ait olduğu dönemin mevzuatı ve parametreleri mutlaka kontrol edilmelidir. Programın üreticisi de hesaplama sonuçlarının kullanılmadan önce kullanıcı tarafından kontrol edilmesi gerektiğini özellikle belirtmektedir.
Maaş Referans Tabloları