Harun Kuru Kişi Borcu Hesaplama Programı

KİŞİ BORCU HESAPLAMA PROGRAMI

Devlet Memurlarına Fazla ve Yersiz Yapılan Ödemelerden Doğan Kişi Borcu Hesaplama Programı

Devlet memurlarına yapılan fazla veya yersiz ödemelerden dolayı kişi borcu oluşturulması ve geri alınacak tutarın hesaplanması amacıyla hazırlanmış pratik bir hesaplama programıdır.

Kişi borcu işlemleri, maaş mutemetliği uygulamasında en fazla dikkat gerektiren konulardan biridir. Özellikle yanlış veya fazla ödenen bir maaş unsurunun geri alınmasında, sadece fazla ödenen brüt tutarın bulunması yeterli olmayıp, ödemenin niteliğine göre vergi, SGK/emeklilik kesenekleri, kişi ve kurum payları ile diğer kesintilerin nasıl değerlendirileceğinin de doğru şekilde belirlenmesi gerekir.

PROGRAMIN GELİŞTİRİLMESİ VE GÜNCELLEMELER

Programın paylaşım sayfasındaki güncelleme geçmişine göre çalışma zaman içerisinde mevzuat ve uygulamadaki ihtiyaçlara göre geliştirilmiştir.

• 22.03.2024: 5434 sayılı Kanuna tabi personel için %20 ve %12 oranlarına ve çalışma gününe göre keseneklerin kişilerden tahsiline ilişkin formüller revize edilmiştir.
• 13.05.2024: Saymanlıktan seçeneğine ilişkin cetvel görüntüleme formülü güncellenmiştir.
• 18.07.2024: 4/B sözleşmeli personeller için daha önce ayrı bulunan kişi borcu hesaplama çalışması programa dahil edilmiştir. Böylece brüt ücret üzerinden ödeme yapılan sözleşmeli personel için de kullanılabilir hale getirilmiştir.
• 24.02.2025: Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan kılavuz ve tablolar için bağlantılar programa eklenmiştir.

GÜNCEL MEVZUAT DAYANAĞI

Kişi borcu ve fazla veya yersiz ödenen aylıkların geri alınması bakımından önemli düzenlemelerden biri, 28.11.2023 tarihli ve 32383 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 83)'dür.

Bu Tebliğ ile merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde;

• Fazla aylık ödemelerinin önlenmesine yönelik tedbirler,
• Fazla ödenen aylıkların takip ve tahsili,
• Aylık alındıktan sonra görevden ayrılma nedeniyle yersiz ödemeye dönüşen tutarların tahsili,
• SGK'ya gönderilen emeklilik keseneği ve sigorta primleriyle ilgili işlemler,
• Aylıklardan geri alınacak tutarın hesaplanması,
• Fazla veya yersiz ödemelerden doğan alacaklarda faiz
  
  konularında usul ve esaslar belirlenmiştir.

83 SIRA NO'LU TEBLİĞ NEDEN ÖNEMLİ?

Daha önce kişi borcu işlemlerinde kullanılan uygulamalar, özellikle fazla veya yersiz ödenen aylıkların hangi unsurlarının geri alınacağı konusunda farklı yorumlara neden olabiliyordu.

83 Sıra No'lu Tebliğ ile fazla veya yersiz ödenen aylıkların takip ve tahsil işlemlerine ilişkin özel bir düzenleme getirilmiştir.

Tebliğde, aylıkların yanlış uygulanması, ödenmemesi gereken bir aylık unsurunun ödenmesi veya hatalı terfi yapılması gibi nedenlerle fazla aylık ödenmesi halinde bu tutarların takip ve tahsiline ilişkin hükümler bulunmaktadır. Ayrıca SGK'ya gönderilen emeklilik keseneği kurum karşılıkları ve sigorta primleri bakımından da özel düzenlemelere yer verilmiştir.

KİŞİ BORCU HESAPLAMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

Kişi borcu hesabında her ödeme kaleminin aynı şekilde değerlendirilmesi mümkün değildir.

Özellikle;

• Fazla veya yersiz ödenen aylık unsuru,
• Ödemenin yapıldığı tarih ve dönem,
• Personelin 5510 veya 5434 kapsamındaki durumu,
• SGK/emeklilik kesenekleri,
• Kişi payları,
• Kurum karşılıkları,
• Gelir vergisi,
• Diğer yasal kesintiler,
• Ödemenin brüt veya net niteliği
  
  birlikte değerlendirilmelidir.
  
  Bu nedenle programda bazı unsurların hesaba dahil edilip edilmeyeceğinin kullanıcı tarafından seçilebildiği, bazı alanların ise mevzuat gereği müdahaleye kapalı olarak düzenlendiği belirtilmektedir.
  
  5510 VE 5434 KAPSAMINDAKİ PERSONEL
  
  Kişi borcu hesabında personelin tabi olduğu sosyal güvenlik statüsü önemlidir.
  
  Programın güncellemeleri kapsamında 5434 sayılı Kanuna tabi personelin kesenek hesaplamalarına ilişkin formüller çalışma gününe göre revize edilmiştir.
  
  Bu nedenle kişi borcu hesabında yalnızca maaş bordrosundaki tutara bakılması yerine, personelin hangi sosyal güvenlik mevzuatına tabi olduğu da dikkate alınmalıdır.
  
  4/B SÖZLEŞMELİ PERSONEL
  
  Programın 18.07.2024 tarihli güncellemesiyle 4/B sözleşmeli personel kişi borcu hesaplama çalışması ana programla birleştirilmiştir.
  
  Program açıklamasına göre, brüt ücret üzerinden ödeme yapılan sözleşmeli personel için kullanılabilmektedir.
  
  Not: Program açıklamasında işçilerin kapsam dışında bırakıldığı ve işçiler bakımından ayrıca işsizlik sigortası alanının değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
  
  KİŞİ BORCU CETVELİ VE HESAPLAMA
  
  Hesaplama sonucunda oluşturulan kişi borcu cetvelinde, fazla veya yersiz ödemenin hangi unsurlardan meydana geldiğinin ve geri alınacak tutarın takip edilebilmesi amaçlanmaktadır.
  
  Özellikle Saymanlıktan seçeneğine ilişkin cetvel görüntüleme formülü de programın güncellemeleri içerisinde ayrıca revize edilmiştir.
  
  Bu özellik, hazırlanan hesaplamanın sadece ara hesaplama olarak kalmayıp, kişi borcu işleminin takip edilebileceği bir cetvel halinde kullanılmasına yardımcı olmaktadır.
  
  PROGRAMIN ÖNE ÇIKAN ÖZELLİKLERİ
  
  

  ✓ Devlet memurlarına yapılan fazla ve yersiz ödemeler için kişi borcu hesaplama
  
  ✓ 4/B sözleşmeli personel için kişi borcu hesaplama
  
  ✓ 5510 ve 5434 kapsamındaki personel yönünden hesaplama seçenekleri
  
  ✓ 5434 kapsamındaki keseneklerin çalışma gününe göre hesaplanması
  
  ✓ Kişi ve kurum paylarının hesaplamada değerlendirilmesi
  
  ✓ Hesaba dahil edilecek veya edilmeyecek bazı unsurların seçenekli olarak belirlenebilmesi
  
  ✓ Saymanlıktan seçeneğine göre cetvel görüntüleme
  
  ✓ Kişi borcu hesaplama sonucunun cetvel şeklinde takip edilebilmesi
  
  ✓ Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan kılavuz ve tablolara ulaşım bağlantılarının bulunması

  Genişletmek için tıkla ...

  
  ÖNEMLİ MEVZUAT NOTU
  
  Kişi borcu hesaplamasında özellikle fazla veya yersiz ödenen aylığın hangi kısmının kişiden tahsil edileceği konusu önemlidir.
  
  83 Sıra No'lu Tebliğ, bu konuda önceki uygulamalara göre daha ayrıntılı hükümler getirmiştir. Tebliğ kapsamında hazırlanan uygulama kılavuzu ve örnek hesaplama tabloları da ayrıca yayımlanmıştır.
  
  Dolayısıyla programdan elde edilen sonucun, ödemenin niteliği, personelin sosyal güvenlik statüsü, ödeme dönemi ve yürürlükteki mevzuat dikkate alınarak kontrol edilmesi önemlidir.
  
  MUTEMET AÇISINDAN
  
  Kişi borcu işlemlerinde en önemli husus, sadece matematiksel olarak bir tutar bulmak değil, hangi tutarın neden kişi borcuna dahil edildiğini ve hangi tutarın neden dahil edilmediğini mevzuata dayandırabilmektir.
  
  Bu nedenle program, farklı ödeme ve kesinti unsurlarının değerlendirilmesine imkân vererek mutemet açısından hem hesaplama hem de kontrol aracı olarak kullanılabilecek şekilde hazırlanmıştır.
  
  SONUÇ
  
  Kişi Borcu Hesaplama Programı; devlet memurlarına yapılan fazla veya yersiz ödemelerden doğan kişi borcunun hesaplanması, ilgili kesinti ve payların değerlendirilmesi ve hesaplama sonucunun cetvel halinde takip edilmesi amacıyla hazırlanmıştır.
  
  Özellikle 83 Sıra No'lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği sonrasında kişi borcu hesaplamalarında ortaya çıkan yeni uygulamaların dikkate alınması gerektiğinden, hesaplama sonucunun ödeme dönemine ve personelin tabi olduğu mevzuata göre ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
  
  Kısacası; fazla veya yersiz ödemenin tespitinden kişi borcu cetvelinin oluşturulmasına kadar geçen hesaplama sürecini kolaylaştırmak için hazırlanmış, 5510/5434 kapsamındaki personel ile 4/B sözleşmeli personel yönünden de kullanılabilen kapsamlı bir kişi borcu hesaplama çalışmasıdır.